Artykuł sponsorowany
Fizjologiczna rola gatunków w kształtowaniu bilansu energetycznego paszy z użytków zielonych

Bilans energetyczny paszy z użytków zielonych opiera się na zawartości energii netto w suchej masie zebranego materiału. Krowy mleczne pokrywają nawet 70% swojego zapotrzebowania energetycznego z wysokiej jakości zielonek. Jakość runi wynika bezpośrednio ze zróżnicowanego tempa wzrostu wysianych gatunków oraz ich zdolności do magazynowania cukrów. Zmiany zachodzące w roślinach w poszczególnych fazach fenologicznych decydują o ostatecznym profilu odżywczym. W fazie kwitnienia energia netto potrafi spaść do zaledwie 5 MJ na kilogram suchej masy. Skład botaniczny wyznacza przydatność pokosu do skarmiania i rzutuje na wydajność całej produkcji zwierzęcej. Wiedza o biologii traw stanowi podstawę do układania prawidłowej dawki pokarmowej.
Jak wysokie trawy kształtują strukturę i włókno paszy
Intensywnie rosnące gatunki wysokotrawiaste pełnią specyficzną funkcję w żywieniu stada. Rośliny takie jak kupkówka pospolita i kostrzewa trzcinowa tworzą stabilną bazę strukturalną runi łąkowej. Dostarczają one odpowiedni poziom włókna surowego niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania żwacza u przeżuwaczy. Włókno to obejmuje neutralne włókno detergentowe pochodzące ze ścian komórkowych. Buduje ono fizyczną strukturę dawki pokarmowej, warunkuje proces przeżuwania i wydłuża czas przebywania treści w przewodzie pokarmowym. Gatunki wysokotrawiaste odznaczają się silnym krzewieniem i wykształcają pędy generatywne osiągające nawet 160 centymetrów wysokości.
Komponenty niskotrawiaste realizują z kolei inne zadanie fizjologiczne. Życica trwała oraz kostrzewa łąkowa mają naturalną tendencję do gromadzenia dużych ilości cukrów rozpuszczalnych w wodzie. Zawartość cukrów na poziomie 6–12% w suchej masie warunkuje prawidłowy przebieg fermentacji mlekowej podczas zakiszania. Odpowiednia koncentracja węglowodanów w biomasie zapewnia szybkie obniżenie pH materiału. Ogranicza to straty cennych składników odżywczych i zapobiega rozwojowi niepożądanej mikroflory. Właściwe zestawienie obu tych grup decyduje o sukcesie w przygotowaniu dobrej kiszonki. Eksperci z firmy Rolimpex analizują zdolność poszczególnych odmian do akumulacji węglowodanów przy tworzeniu precyzyjnej bazy nasiennej.
Dlaczego zbilansowany skład warunkuje strawność paszy
Odpowiednio zakomponowane mieszanki traw pastewnych decydują o końcowej strawności podawanej paszy objętościowej. Dzieje się tak, ponieważ łączą one gatunki o odmiennych cechach anatomicznych i tempie drewnienia tkanek. Zróżnicowany profil botaniczny zapewnia wysoką koncentrację energii przy jednoczesnym utrzymaniu bezpiecznej dawki włókna. Przeżuwacze otrzymują dzięki temu materiał łatwo przyswajalny i łagodny dla układu trawiennego.
Mechanizm piętrowości wpływa bezpośrednio na stabilizację plonowania. Systemy korzeniowe poszczególnych gatunków zajmują różne horyzonty glebowe, co umożliwia optymalne wykorzystanie zasobów środowiska. Kostrzewa trzcinowa rozwija korzenie sięgające nawet dwóch metrów w głąb profilu. Kupkówka pospolita penetruje warstwę do stu centymetrów, natomiast tymotka łąkowa wykształca dość płytki system. Takie zróżnicowanie ułatwia pobieranie wody z głębszych warstw i hamuje spadki wartości pokarmowej runi w suchych miesiącach letnich.
Przestrzenne uzupełnianie się dotyczy również nadziemnych części roślin. Zwarte piętro dolne ogranicza parowanie wody z powierzchni ziemi i utrudnia rozwój chwastów. Piętro górne wychwytuje promieniowanie słoneczne potrzebne do prowadzenia intensywnej fotosyntezy. Skutkiem tego fizjologicznego mechanizmu jest miarowy przyrost biomasy o odpowiednich parametrach żywieniowych.
Odmienne tempo odrastania poszczególnych komponentów pozwala utrzymać pożądaną podaż składników odżywczych w kolejnych cyklach pokosowych. Życica trwała regeneruje się bardzo szybko po skoszeniu. Zapewnia to uzyskanie wczesnego materiału o wysokich parametrach energetycznych. Kostrzewa łąkowa odznacza się nieco wolniejszym, ale wyjątkowo stabilnym rytmem wzrostu. Różnice w dynamice rozwoju poszczególnych traw rozkładają produkcję biomasy w całym sezonie wegetacyjnym.
Świadomy dobór proporcji gatunków magazynujących cukry i tych budujących twarde struktury pędów wyznacza przydatność łąki. Zestawienia z dominacją życicy trwałej sprawdzają się w intensywnych systemach kośnych. Udział gatunków wysokich zwiększa wieloletnią trwałość runi na stanowiskach okresowo suchych. Znajomość fizjologii roślin stanowi punkt wyjścia do racjonalnego planowania zasobów paszowych w gospodarstwie.



